nedjelja, 05 maj 2013 08:27

Mula Muhammed Fuzuli

Mula Muhammed Fuzuli

Kao što znate prošle godine bila 500 godišnjica rođenja Mula Muhammeda Fuzulija poznatog pjesnika 9. hidžretskog stoljeća.

Kongres o ovom pjesniku održan je u Bakuuglavnom gradu Azarbejdžana.Ovaj kongres je organizovan uz pomoć Azarbejdžana ,I.R.Iran i UNESKO-a.Oko 350 poznavalaca i ljubitelja Fuzulija iz različitih zemalja je učestvovalo na tom kongresu.Treba reći da je ovaj kongres nastavak kongresa koji j eprije tri godine održan u Iranu.Tada je od strane I.R.Iran štampano i predstavljeno 9 novih knjiga o Fuzuliju.Pripremljen je i odgovarajući program ovog kongresa da bi s eposjeioci mogli što bolje upoznati sa ovim velikanom.

Tačan datum rođenja Mula Muhammeda Fuzulija nije poznat zato što su neki pisci u svojim govorima davali različite podatke.Ali na osnovu svih navedenih citata može se reći da Fuzuli rođen u 9 hidžretskom stoljeći u Iraku.Fuzuli je u uvodu svog turskog divana rekao da je rođen u arapskom Iraku,da je tamo odrastao i da do kraja svog života nije otišao iz rodnog mjesta.Fuzuli je isto tako u uvodu svog perzijskog divana naznačio da je voda ,vazduh i zemlja Kerbele u Nedžefa ,u mladosti uticala na ljepotu njegovih pjesama.Treba naglasiti da se u ova dva grada nalaze mezari islamski velikana hazreti Alija i hazreti Huseina.Te Fuzulujeve rijeći oslikavaju njegovu veliku ljubav prema poslaniku i njegovoj porodici.Mula Muhammed Fuzuli je bio iz plemena naroda Agoz.To tursko pleme se iz pouzdanih historijskih izvora u vrijeme vladavine Saldžuka u Iranu preselilo u Irak i tamo se nastanilo.

Ahdi Bagdadi pjesnik savremenik Fuzulijev ,je u svojoj knjizi po imenu Zbirka izabranih pjesama  spomenuo Fuzulija kao jednog učenog i mudrog pjesnika koji je potpuno poznavao 3 jezika :arapski,turski i perzijski i još je dodao: U tom vremenu su njegova djela u Iraku,Turskoj i Iranu bila izuzetno cijenjena.

Isto tako njegovo književni uticaj na svoje savremenike bi je prilično izražen.Mula Muhammed Fuzuli ne ubraja se samo u pjesnike nego je i jedan od velikih muslimanskih duhovnjaka i mislilaca.Njegovo mišljenje je jasno i to se može primjetiti u njegovoj knjizi Hadigato Soada .Može s ereći da se njegove jasno izražene pjesme ubrajaju u njegova najbolja djela obzrom da je Fuzuli potpuno vladao sa 3 jezika,i na sva 3 jezika je pisao sihove i poeme.Mnogu istraživaći su proućavali Fuzulijeva djela ,a rezultati ovih istraživanja objavljeni su u obliku knjiga i detaljnih diskusija koje s enalaze u rukama ljubitelja književnosti.

Neki europski istraživaći koji su s emnogo zanimali za ovog pjesnika ,preveli su neka njegova djela na engleski,njemački i ruski jezik.Možemo navesti Horfmana,Gipa,Lazareva,Krimeskog i Minorskog.Između ovih profesora Gip ljubitelj književnosti i istraživać englskog jezika je više od drugih proučavao vrijedan djela ovog pjesnika i tako je otkrio Fuzulijevu veličinu i genijalnost.On je o ovom pjesniku rekao: Talenat i ukus Muhammeda Fuzulija i njegove mudre i filozofske misli su pravi užitak.Ovo nam daje mogučnost da ga uporedimo sa suncem koje sija cijelim istokom.

Njegova djela su na arapskom ,turskom i perzijskom jeziku.Njegov perzijski divan je mnogo obilniji od turskog divana .Fuzuli je u uvodu svoga perzijskog divana dao opis rasporeda perzijskih lirskih pjesama .Početak Fuzulijevog perzijskog divana su njegovi sudovi čija je osnovna tema hvala i slava Božijeg poslanika i njegove porodice.Fuzuli je šitski pjesnik i to se u mnogim njegovim djelima može primjetiti .Metoda koju je Fuzuli mnogo upotrebljavao u svojim djelima je lirska.Fuzuli je u uvodu svog divana o razlogu upotrebe ovog načina pisanja rekao : Često sam pisao liriku na perzijskom jeziku,ali sam više volio da pišem kaside i zagonetke,ali zbog upoznavanja sa jednom osobom koja je govorila perzijski jezik ja sam polčeo pisati liriku na tom jeziku.Mnoga Fuzulijeva djela lirske poezije su mistična i opisuju ljubavne i tužne događaje koji govore o razdvajanju od prijatelja,znači od Uzvišenog Allaha.Ovo je osnovna tema većine njegovih lirskih pjesama.Pjesnički izraženo Fuzulijeva mistična ljubav je vatra koja je pala na dušu ašika i to je uzrok njegovog velikog nemira.

Zbog toga je vatra najupotrebljenija riječ u Fuzulijevoj lirskoj poeziji .On je smatrao da se uz pomoć plača i ljubavi može sjećati razdvajanja od prijatelja.On je u svom gazelu ovo svoje uvjerenje ovako izrazio: Od ovih molbi koje upučujem stalno,prijatelju svom Cilj je tog spominjanje Njega.

Ovo je jedna od najupotrebljivijih oblika perzijske poezije kojkoja je kasnije mnogo korištena od raznih pjesnika.Književni kritičari i stilisti uz pomoć upoznavanja stihova i djelova pjesama ,zatim tumačenjem pjesnikovih mišljenja i uvjerenja mogu da prodru u svaki dio njegovog života.U Fuzulijevom perzijskom divanu vidi se 46 manjih i većih djelova.Kroz neka od njih može se vidjeti društvene ,kulturna i politička situacija u vrijeme pjesnikovog života.Fuzuli je svoje mistične misli izrazio u obliku Rubaje .Rubaje njegovog perzijskog divana imaju poseban efekat.On prostim i duhovnim jezikom izražava svoje mistične misli etape i teškoče mističnog puta. 

Upišite komentar


Security code
Refresh