utorak, 18 decembar 2012 02:05

Pođite sa nama u Iran: Pokrajina Istočni Azerbejdžan (II)

Pođite sa nama u Iran: Pokrajina Istočni Azerbejdžan (II)

Stanovništvo pokrajine Istočni Azerbejdžan se odlikuje zavidnom fizičkom snagom, visokim stasom i tamnom kosom, dominatni jezik ovog područja je azerski turski.

Velika većina stanovništva ove pokrajine je islamske vjeroispovjesti ši'itskog mezheba, a prisutna je i hrišćanska vjerska manjina, naročito u gradu Tabrizu i njegovoj okolini. Stanovništvo Istočnog Azerbejdžana govori jezikom koji se, po vladajućim lingvističkim klasifikacijama, naziva azerbejdžanski turski, azerski ili azerski turski. Ovaj jezik je danas dominantan na geografskom prostoru sjeverozapadnog Irana, južno od Kavkaza a naročito u Republici Azerbejdžan. Azerski turski nije ograničen samo na pomenuti dio Irana već se govori i na mnogo širem prostoru iranske teritorije.

Historijska svjedočanstva govore u prilog tome da su stanovnici današnje pokrajine Istočni Azerbejdžan u davnoj prošlosti govorili starim iranskim dijalektima, ali od vremena vladavine seldžučkih Turaka i dolaska Turkmena na ove prostore, jezik lokalnog stanovništva se postepeno mijenjao u korist sadašnjeg azerskog turskog. Turkmeni, kao plemenski stočari, prvo su se naselili po visijama ove pokrajine i u blizini planinskih sela, te je azerski turski prvo počeo da nadvladava u ovom području da bi se, potom, polahko spuštao u velike urbane kulturne centre. Uslijed brojnih veza autohtonog stanovništva s turskim pridošlicama, njihov maternji jezik je počeo da se postepeno miješa sa turskim da bi ga potonji postepeno potpuno nadvladao. Azerski turski je donio svoje leksičko bogatstvo i gramatičku fleksibilnost, što je našlo odraza u veoma bogatoj tradiciji narodne književnosti na spomenutom jeziku. Tragovi još uvijek žive narodne književnosti se mogu naći u podnožiju planine Aras i njenoj široj okolini.

Pokrajinu Istočni Azerbejdžan, na osnovu administrativne podjele, čine mnogrobrojna provincijska središta lokalne uprave, ali njen kulturni i društveno-ekonomski centar je grad Tabriz. U nastavku našeg današnjeg programa, detaljnije ćemo Vam predstaviti ovaj lijepi grad.

Historijski grad Tabriz, centar pokrajine Istočni Azerbejdžan, površine od preko 1943 kilometara kvadratnih, nalazi se na nadmorskoj visini od 1361 metar. Uz to, podatak da Tabriz posjeduje populaciju od preko milion i 8 stotina hiljada ljudi i 4 hiljade godina staru historiju, s pravom svrstava ovaj grad među najsjajnije na zvjezdanom nebu Irana. Južno od Tabriza nalazi se planina Sahand, čiji su vrhovi vječito pokriveni snijegom, a sjeveroistočno od njega smještena je planina 'Un Ali. Rijeka Ađi Čaj iz pravca sjevera i sjeveroistoka prolazi Tabrizom dok rijeka Mehran Rud presijeca ovaj grad po sredini. Tabriz se nalazi na 619 kilometara sjeverozapadno od Teherana i na blizu 150 kilometara od aministrativne granice Irana sa Republikom Azerbejdžan. Grad Tabriz, uslijed svog pogodnog geografskog položaja, od davnih dana nalazio se na raskrsnici trgovačkih puteva između Rusije, Osmanske imperije i Evrope zbog čega je predstavljao veoma važan trgovački centar. Također, ovaj grad je veoma značajna podrška za razvijanje poljoprivrede i stočarstva čitavog azerbejdžanskog regiona. Tabriz se nametnuo svojim postrojenjima za proizvodnju traktora, motornih vozila i svojim rafinerijama i kao veoma značajan industrijski centar. Ovaj grad je postao od posebne ekonomske važnosti pošto je povezan magistralnim pravcem s Teheranom, čime se našao u ulozi medijatora između robe koja dolazi iz Evrope, Teherana i zemalja Dalekog istoka.

Grad Tabriz se ponosi svojim kulturno-historijskim naslijeđem, preostalim iz davnih vijekova, koje budi poštovanje i divljenje svakog posjetioca. Ovaj grad je našao svoje zasluženo mjesto u djelima Žana Šardina, francuskog putopisca, i Marka Pola, nadaleko čuvenog italijanskog putnika. U eposi Ahemenida i Sasanida Tabriz sa svojom okolinom je bio jedna od najvažnijih satrapija i provincija, a u postislamskom periodu je čak u šest navrata bio izabaran za prijestolnicu. U doba vladavine dinastije Kadžar (19. vijek) Tabriz je bio rezidencijalno boravište kraljeva. Tabriz je prvi put bio izabran za prijestolnicu u vrijeme vladavine dinastije Ravadijana, u 10. vijeku nove ere. U periodu između vladavine ove dinastije i mongolske nadmoći, Tabriz je nekoliko puta bio pogođen strahovitim zemljotresima koji su sravnili sa zemljom mnoge znamenite građevine ovog grada. Ipak, nekoliko građevina te epohe je izmaklo rušilačkom naletu zemljotresa, tako da imamo beneficiju da ih i danas posjetimo: tvrđava Ali šah, Plava džamija, Robu' Rašidi, zgrada nekadašnjeg eminentnog univerziteta... Po pojavi islama, ovaj grad je predstavljao epicentar širenja nove islamske moći, te je postao poznat pod nadimkom ,,Tvrđava islama“.

Zbog postojanja vrijednih historijskih građevina, Savjet za arhitekturu i urbanizaciju Irana proglasio je Tabriz gradom od posebnog značaja. Pored toga, Tabriz je bio kolijevka mnogim velikim pjesnicima, književnicima i naučnicima. U našem slijedećem programu, provest ćemo Vas Tabrizom kako bismo Vam predstavili neke od njegovih najvažnijih kulturno- historijskih znamenitosti.

 

 

 

Upišite komentar


Security code
Refresh