ponedjeljak, 09 decembar 2013 09:17

Pođite s nama u Iran 52: Grad Ardebil

Pođite s nama u Iran 52: Grad Ardebil

IRIB - Grad Ardebil je, nakon Tabriza, najvažniji historijski grad područja  Azerbejdžan u Iranu.  Ime Ardebil je zabilježeno na Sumerskim tablama kao Arta ili Arteta, što pokazuje starinu grada do 5000 godina.

 

 U ime Allaha i uz selam vama, dragim slušateljima i pratiocima serijala Pođite s nama u Iran, ponovno smo s vama s još jednim programom ovog serjiala. Ako se sjećate, u prošlom programu smo otputovali u pokrajinu  Ardebil, koja  se nalazi na sjeverozapadu Irana, i upoznali se s njenim  prirodnim izgledom. Danas ćemo otputovati u grad Ardebil, koji je centar ove pokraijne. Pozivamo vas da na ovom putovanju budete s nama.

 Između planina Taleš i Sabalan te velike doline nalazi se lijepi  historijski grad koji se zove Ardebil. Grad koji ima mnogo vode, hladnu klimu i plodnu zemlju. Ardebil s geografskog aspekta ima hladne zime i umjerena ljeta. U knjizi Hodudol Alam, koja je napisana u četvrtom hidžretskom stoljeću, piše da je riječ Ardebil avestanska riječ, koja je nastala od dvije rječi: „arta“, što znači svet,  I „vil“, što znači grad.  Dakle, Artavil  znači sveti grad, koji se s vremenom promijenio u Ardebil. I danas u područiju Taleša pokrajinu Ardebil nazivaju  Ardevil,  sa značenjem časno područje.

 Grad Ardebil je poslije Tabriza najvažniji historijski grad područja  Azerbejdžan u Iranu.  Ime Ardebil je zabilježeno na Sumerskim tablama kao Arta ili Arteta, što pokazuje starinu grada do 5000 godina.

Neki arheolozi, prema postojećim dokazima među iskopinama,  uvjereni su da je područje Ardebil bilo naseljeno  od 6000. godine p.n.e.

Ali, treba spomenuti da su nova istraživanja  napisa i crteža na stijenama  u području Muradlu dokazali 40000-u godišnju historiju područja Ardebila. Ardebil je protokom vremena imao puno uspona i padova. Ovaj grad je u vrijeme vladavine Bani Umaje bio centar vlade Azerbjedžana. No, u 617. godini bio je izložen napadima Mongola, i jako je oštećen.

U desetom hidžretskom stoljeću, s dolaskom dinastije  Safavida, grad Ardebil se u političkom i ekonomskom pogledu svrstao među važne  iranske gradove. S druge strane, položaj Ardebila na velikom trgovačkom putu od Irana do Evrope je povećavao važnost grada. Spomenici koji su ostali iz doba Safavida u Ardebilu dokazuju važnost ovog grada u onom vremenu. Od najpoznatijih spomenika tog vremena je grobnica šejha Safiudina Ardebilija.Nakon odlazka dinastije Safavida i  tokom  historijskih promjena, smanjila se važnost Ardebila. Ali, poslije pobjede iranske islamske revolucije, 1993. godine je formirana pokrajina Ardebil i taj grad je postao njen centar.

 Dragi slušatelji, u prvom dijelu programa smo rekli da su  vrijedni historijski spomenici iz vremena Safavida pokazatelji  važnosti grada Ardebila u tom vremenu. U nastavku današnjeg programa ćemo se upoznati s jednim vrijednim historijskim spomenikom Ardebila,  koji je registriran na listi UNESCO-ve  svjetske baštine. Mauzolej  šejha Safiudina Ardebilija,  u kojem je sahranjen šejh Safiudin  Ardebili, predak safavidskih kraljeva,  nalazi se u centru grada Ardebila.  Osnovna građevina ove grobnice potječe iz 14. stoljeća. Ali poslije toga, tokom vremena, naročito u vrijeme vladavine Safavida, dodani su neki dijelovi ovom kompleksu, tako da je danas  nastao izuzetno lijep i vrijedan historijski kompleks.

 Mauzolej  šejha Safiudina Ardebilija je jedinstveni spomenik među  vjerskim građevinama, koji obuhvaća spomenike iz različitih razdoblja. Prvi put ga je kralj Tahmast Safavi pretvorio u jedan kompleks i uradio neke korekcije. Velika važnost ovog historijskog spomenika potječe od veze sa safavidskom dinastijom. Preci safavidskih kraljeva i kralj Ismail 1.  su sahranjeni u ovom historijskom kompleksu. Ovaj kompleks ima izuzetnu važnost sa stajališta islamske arhitekture. Svaka njegova odvojena zgrada je jedinstvena.

Spomenici u sklopu ove grobnice su: ulazna vrata i veliko dvorište, malo otvoreno dvorište, dvorište, džamija Dženetsara, dvorište grobnice, počivalište šehida. Glavni dijelovi mauzoleja obuhvaćaju trijem, grobnicu šejha Safiudina, grobnicu kralja Ismaila Safavidskog, te svetište.

 Glavna građevina  mauzoleja šejha Safiudina je toranj cilindričnog oblika nad kojim se nalazi kupola.  Ta kupola, poznata kao „Allahova kupola“, dvostruka je, a na njenom vanjskom dijelu je napisano „Allah, Allah“ uz pomoć tirkiznih pločica na podlozi od cigle. Arhitektura kupole  „Allah, Allah“  je napravljena na taj način da može pružiti veliki otpor u slučaju jakog potresa. Tokom vremena je, nekoliko puta, unatoč  jakim potresima, ostala uspravna.

Od ostalih značajnih dijelova mauzoleja šejha Safija možemo navesti  Kandilhanu ili Darulhafiz, prvi dio kompleksa mauzoleja, tj.dvoranu  dužine 11.5 i širine 6 metara, koja je bila mjesto učenja i tumačenja Kur'ana od strane hafiza i komentatora ove svete Knjige. Na drugom spratu kandilhane su napravljeni unutrašnji balkoni, kako bi žene mogle prisustvovati ceremonijama. Zidovi kandilhane imaju najljepše crteže na gipsu, uz radove u zlatu.  U tim crtežima na zidovima obično su nacrtani cvjetovi u prirodnim bojama.

 U 16. stoljeću je safavidski kralj Tahmasb Prvi naredio da se za kandilhanu isplete tepih sa zlatom. Taj tepih je do početka 19. stoljeća bio prostrt na podu kandilhane, ali  u vrijeme vladavine Kadžara, jedan Englez ga je iznio iz Ardebila i sada se čuva u muzeju Viktoria Albert Hol u Londonu, kao najznačajniji tepih iz vremena Safavida pod nazivom „Tepih iz Ardebila“. Taj tepih ima 33 miliona čvorova, 11 metara dužine i 5 metara širine.

„Kineska kuća“ je još jedan dio ovog kompleksa. To je jedna od najljepših dvorana iz vremena šaha Abbasa Safavidskog u Ardebilu. Ovaj salon nalazi se istočno od kandilhane  ili glavnog  trijema kompleksa šejha Safiudina i sadrži četiri sjedišta za kraljeve te lijepe lukove i gipsane niše. Crteži, radovi sa zlatom, te usklađenost boja s površinom niša koje sadrže lijepe cvjetove, stvorili su vrhunsko djelo koje oduševi svakog promatrača.  Ova prostorija ima 1256 kućišta a u svakom se nalazio porculan, poklon kineskog cara šahu Abbasu povodom oživljavanja Puta svile, te proculan kojeg je iranska vlada naručila od Kine. Trenutno je ovaj prostor pretvoren u muzej, i u njemu je izložen dio porculanskog posuđa iz mauzoleja, ručno pisani primjerci Kur'ana, predmeti i metali iz islamskog, kao i predislamskog perioda. Svake godine hiljade zainteresiranih iz zemlje i inostranstva, kako bi posjetili  ovaj muzej i kompleks mauzoleja šejha Safiudina Ardebilija, dolaze u historijski grad Ardebil.  

 Dragi slušatelji, došavši do kraja programa, ovdje ćemo  završiti naš govor. Do idućeg programa, u kojem ćemo vas upoznati s drugim historijskim spomenicima grada Ardebila, prepuštamo vas dragom Allahu.

 

Upišite komentar


Security code
Refresh